Conceptuele basis 

Bronmodellen

Bronmodellen 
Het model is ontstaan door twee bestaande modellen te combineren: 

  1. Het “Amsterdamse negenvlak” voor informatiemanagement van Rik Maes.  

Rik Maes benoemt dit model als ‘een ordeningsschema waarbinnen vraagstukken van informatiemanagement kunnen worden gepositioneerd. Het model zet aan tot bewust nadenken over de “samenhang der dingen” en opent perspectieven op onderbelichte aspecten van informatiemanagement vakgebied, met name het integrale inrichtingsvraagstuk en vooral de factor informatie en communicatie.’ 

  1. Het vijf lagen model van Nictiz welke vijf lagen beschrijft die nodig zijn voor een goed ingerichte digitale informatievoorziening in de zorg. Dit model is bedoeld om interoperabiliteit in de zorg te bevorderen door structuur aan te brengen in de informatievoorziening en interoperabiliteitsvraagstukken te analyseren en op te lossen. Het doel van het model is om ervoor te zorgen dat de informatie op al deze niveaus met elkaar in lijn is, zodat digitale informatie-uitwisseling binnen de zorgsector succesvol kan plaatsvinden. Het model laat hierbij zien op welke lagen afspraken gemaakt moeten worden om tot succesvolle uitwisseling van informatie te komen.  

Kijkend naar het vijf-lagen model van Nictiz dan zie ik dit model als een verbijzondering van het TOGAF-framework waarin drie lagen worden gebruikt om verschillende aspecten van een enterprise architectuur te organiseren en te beheren (organisatie architectuur, informatiearchitectuur en technologiearchitectuur). 

Hoewel de exacte benaming kan variëren, omvatten de lagen meestal de volgende gebieden:  

  • Organisatiearchitectuur:  

Beschrijft de bedrijfsdoelstellingen, processen, functies en rollen die nodig zijn om deze doelen te bereiken. 

  • Informatiearchitectuur:  

Omvat gegevens en softwareapplicaties die nodig zijn om bedrijfsprocessen te ondersteunen. 

  • Technologiearchitectuur:  

Richt zich op de benodigde hardware, software en netwerkbronnen om applicaties en processen te ondersteunen. 

Aangezien het vijf-lagen model van Nictiz in de zorg inmiddels veel gebruikt wordt is ervoor gekozen om het vijf-lagen model van Nictiz te gebruiken. Dit zorgt voor herkenbaarheid in de zorg waardoor het nieuwe model hopelijk sneller gebruikt kan worden om het gesprek in zorgorganisaties te kunnen ondersteunen. 

Het negenvlak model van Maes en het 5 lagen model van Nictiz hebben hun nut en noodzaak reeds bewezen, echter zeggen beide modellen niets over sleutelfiguren die acteren op de genoemde lagen. Om de juiste sleutelfiguren goed te kunnen identificeren ontbreekt in het vijf-lagen model een extra dynamiek namelijk het onderscheid in strategisch, tactisch en operationeel niveau. Wat logisch is aangezien het 5 lagen model voor een ander doel ontwikkeld is. 

Het negenvlak model van Maes kan deze dynamiek toevoegen. Door de combinatie te maken van beide modellen ontstaat een krachtig overzicht, het 15-vlaks model, een raamwerk om sleutelfiguren op strategisch, tactisch en operationeel niveau in kaart te brengen.